Ιατρικές εξετάσεις, όπως η εξέταση Apgar, που επιβεβαιώνουν ότι το μωρό σας είναι υγιές
«Είναι υγιές;» Θα είναι η πρώτη σας ερώτηση όταν γεννηθεί το μωρό σας. Για να επιβεβαιωθεί αυτό, το μωρό σας κάνει τις πρώτες ιατρικές εξετάσεις του.
Μέχρι τώρα και ενώ το μωρό σας μεγάλωνε μέσα σας, για να το φροντίσετε δεν χρειαζόταν παρά να φροντίζετε να έχετε υγιεινή διατροφή και ζωή. Όμως από τη στιγμή που προβάλλει το κεφαλάκι του, χρειάζεται τη φροντίδα σας και αυτή του υγειονομικού προσωπικού που βοήθησε στον τοκετό σας.
Αυτές είναι πολύ σημαντικές στιγμές και, ταυτόχρονα, γεμάτες συγκίνηση. Επιτέλους, μπορείτε να δείτε το προσωπάκι του και να το νιώσετε δίπλα σας. Η μαία θα κόψει σίγουρα τον ομφάλιο λώρο που μέχρι τώρα σας κρατούσε μαζί, και μαζί με τον γιατρό θα επαληθεύσουν με απλές ανώδυνες εξετάσεις ότι το μωρό σας έχει γεννηθεί υγιές.
Σας ενημερώνουν πώς θα είναι η πρώτη φροντίδα του νεογέννητου από τη στιγμή που οι πνεύμονές του θα λάβουν αέρα για πρώτη φορά και θα αρχίσουν να λειτουργούν μόνοι τους.
Τοκετός: πρώτη ιατρική φροντίδα του μωρού
Μόλις γεννήσετε, ακόμη και πριν ολοκληρώσετε τον τοκετό, όταν ο πλακούντας βρίσκεται ακόμα μέσα στη μήτρα σας, το μωρό υποβάλλεται στην πρώτη ιατρική φροντίδα, έτσι ώστε τίποτα να μην δυσκολέψει την ευτυχισμένη γέννησή του.
Πρέπει να πούμε ότι τα τελευταία χρόνια η ιατρική πρακτική έχει αλλάξει και δεν είναι τόσο παρεμβατική όσο στο παρελθόν. Η ιδέα είναι ότι τίποτα δεν πρέπει να διαταράξει αυτήν την προσωπική στιγμή μεταξύ μητέρας και παιδιού, αυτήν την πρώτη επαφή που η ίδια δεν θα ξεχάσει ποτέ. Υπό την προϋπόθεση, όμως, ότι δεν τίθεται σε κίνδυνο η υγεία του παιδιού και ότι, εάν προκύψουν οποιεσδήποτε επιπλοκές, οι γιατροί μπορούν να αντιδράσουν χωρίς να χάσουν ούτε ένα λεπτό.
1. Επαφή δέρμα με δέρμα
«Εάν το μωρό αρχίσει να κλαίει, τοποθετείται πάνω στη μητέρα για να ευνοηθεί η επαφή δέρμα με δέρμα και να αρχίσει να θηλάζει», λέει ο Δρ José Beceiro, της Νεογνολογικής Μονάδας του Παιδιατρικού Τμήματος, του Hospital Universitario Príncipe de Asturias, στο Alcalá de Henares (Μαδρίτη).
Πρέπει να πούμε ότι τα τελευταία χρόνια η ιατρική πρακτική έχει αλλάξει και δεν είναι τόσο παρεμβατική όσο στο παρελθόν. Η ιδέα είναι ότι τίποτα δεν πρέπει να διαταράξει αυτήν την προσωπική στιγμή μεταξύ μητέρας και παιδιού, αυτήν την πρώτη επαφή που η ίδια δεν θα ξεχάσει ποτέ. Υπό την προϋπόθεση, όμως, ότι δεν τίθεται σε κίνδυνο η υγεία του παιδιού και ότι, εάν προκύψουν οποιεσδήποτε επιπλοκές, οι γιατροί μπορούν να αντιδράσουν χωρίς να χάσουν ούτε ένα λεπτό.
2. Καθαρισμός μύτης και στόματος, ανάλογα με το ιατρικό κέντρο
Παραδοσιακά, και ακόμα σε πολλά μαιευτήρια και νοσοκομεία, ο γυναικολόγος ή η μαία καθαρίζει απαλά το στόμα του νεογέννητου για να εξαλείψει τις στοματοφαρυγγικές εκκρίσεις, δηλαδή το φλέγμα και τη βλέννα, και να το βοηθήσει να πάρει τις πρώτες εισπνοές οξυγόνου.
Ωστόσο, σήμερα σε ιατρικά κέντρα όπου πραγματοποιείται ένας λιγότερο ιατρικός τοκετός, αυτή η πρακτική ή «η αναρρόφηση των εκκρίσεων, η γαστρική πλύση, η διέλευση καθετήρα αναρρόφησης κ.τλ. δεν γίνονται συνήθως», εξηγεί η Ana Ferrer, μαία και πρώην Προϊσταμένη της Αίθουσας Τοκετού του Hospital Universitario Príncipe de Asturias, στο Alcalá de Henares (Μαδρίτη). «Το τελειόμηνο νεογέννητο αποβάλλει αυθόρμητα το πνευμονικό υγρό κατά τη διάρκεια του τοκετού», λέει ο Δρ Beceiro.
3. Κοπή του ομφάλιου λώρου
Το επόμενο βήμα είναι να κοπεί ο ομφάλιος λώρος. Ο γυναικολόγος ή η μαία θα τον σφίξει πρώτα με ένα χειρουργικό εργαλείο (ο πλαστικός σφιγκτήρας δεν τοποθετείται ακόμα) και στη συνέχεια θα κόψει τον δεσμό που σας κρατούσε ενωμένους. Σε ορισμένα νοσοκομεία αυτό γίνεται αμέσως, λίγα λεπτά μετά τη γέννηση, και σε άλλα αναμένεται μέχρι ο ομφάλιος λώρος να σταματήσει να πάλλεται.
Πότε ταυτοποιείται το μωρό για να αποφευχθούν οι «ανταλλαγές»;
«Οι μόνες διαδικασίες στις οποίες υποβάλλεται το νεογέννητο κατά τη διάρκεια της επαφής δέρμα με δέρμα είναι η ταυτοποίησή του και η απόδοση της βαθμολογίας της εξέτασης Apgar. Η σωστή ταυτοποίηση του νεογέννητου μετά τη γέννηση είναι απαραίτητη από τη στιγμή της απολίνωσης του ομφάλιου λώρου».
Ana Ferrer, μαία
4. Εξέταση Apgar
Τώρα είναι η ώρα για την εξέταση Apgar, την κλινική εξέταση που μετρά τη ζωτικότητα του νεογέννητου στα πρώτα λεπτά της ύπαρξής του. Αυτό που αξιολογεί ο νεογνολόγος είναι πέντε παραμέτροι σε σχέση με το μωρό: τον μυϊκό του τόνο, την προσπάθεια αναπνοής, τον καρδιακό ρυθμό, την ανταπόκριση σε εξωτερικά ερεθίσματα και τη χροιά του δέρματος.
5. Ζύγιση και μέτρηση του μωρού
Στη συνέχεια το μωρό ζυγίζεται και μετράται και λαμβάνονται οι μετρήσεις της περιφέρειας της κεφαλής, αν και σε ιατρικά κέντρα όπου πραγματοποιείται ένας πιο ενσυναισθητικός τοκετός, η πρακτική αυτή καθυστερεί έως ότου η μητέρα ανέβει στο δωμάτιο, περίπου δύο ώρες αργότερα, «ώστε να μην παρέμβει στην επαφή δέρμα με δέρμα μετά τη γέννηση», προσθέτει ο Δρ Beceiro.
6. Ενέσιμη βιταμίνη Κ και οφθαλμικές σταγόνες
Χορηγείται επίσης μια ενδομυϊκή προφύλαξη με βιταμίνη Κ «για την πρόληψη αιμορραγικής νόσου του νεογέννητου, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή αιμορραγία σε ορισμένες περιπτώσεις», δηλώνει ο νεογνολόγος. Εφαρμόζονται επίσης οφθαλμικές σταγόνες στα μάτια για την πρόληψη της γονοκοκκικής λοίμωξης των ματιών, την οποία μπορεί να πάθει καθώς διέρχεται μέσα από το κανάλι τοκετού.
7. Πλύσιμο νεογέννητων… μόνο επιφανειακά
Η εικόνα ενός μωρού ρόδινου και καθαρού που συνήθως εμφανίζεται στις ταινίες είναι πολύ εξωπραγματική. Τα μωρά γεννιούνται λίγο βρώμικα αλλά στις μέρες μας δεν πλένονται. «Κατά τις πρώτες ώρες της ζωής ο καθαρισμός πρέπει να είναι επιφανειακός και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να παρεμβαίνει στην επαφή δέρμα με δέρμα με τη μητέρα», υπογραμμίζει ο Δρ. Beceiro. «Το νεογέννητο τοποθετείται στην κοιλιά ή στο στήθος της μητέρας σε πρηνή θέση και στεγνώνει και διεγείρεται με προθερμασμένες πετσέτες για να αποφευχθεί η απώλεια θερμότητας», εξηγεί η μαία Ana Ferrer. Επιπλέον, πολλά μωρά γεννιούνται με υπολείμματα του εμβρυικού σμήγματος, ενός στρώματος λίπους που αρχίζει να καλύπτει το δέρμα του εμβρύου από τη 18η έως την 20ή εβδομάδα και αρχίζει να εξαφανίζεται την 36η εβδομάδα για να αποτρέψει τους ερεθιστικούς παράγοντες του αμνιακού υγρού να το βλάψουν. Όταν γεννιούνται, αυτό το στρώμα τα προστατεύει από πιθανές μολύνσεις.
