Ο πρώτος χρόνος της ζωής του παιδιού αντιπροσωπεύει μια περίοδο ανάπτυξης σε όλες τις περιοχές της νοητικής και κινητικής ανάπτυξης που δεν έχει σύγκριση με άλλες ηλικίες της ζωής. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι, αντίθετα με ό,τι θεωρούσαν στο παρελθόν, ο εγκέφαλος του μωρού κατά τη γέννηση δεν είναι ακόμα πλήρως ανεπτυγμένος. Διαθέτει την πλειονότητα των νευρώνων και των άλλων εγκεφαλικών κυττάρων που χρειάζεται, αλλά κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής σχηματίζονται εκατοντάδες συνδέσεις ή συνάψεις που είναι το κλειδί για τη μάθηση και τη μνήμη.
Αυτές οι συνάψεις συμβάλλουν στη δημιουργία ενός κέντρου ελέγχου της αντίληψης του περιβάλλοντος και αποτελούν τη βάση για την απόκτηση συγκεκριμένων λειτουργιών όπως η όραση, η ακοή, η κίνηση, η γεύση, η αφή, αλλά και οι σκέψεις και οι συμπεριφορές που προκύπτουν. Οι γονείς πρέπει να παρακολουθούν αυτή την εγκεφαλική ανάπτυξη του μωρού τους και να προσπαθούν να το διεγείρουν με κάθε δυνατό τρόπο.
Οι σταθερές συναισθηματικές σχέσεις επηρεάζουν την ανάπτυξη του παιδιού, όπως και όλες οι ενδιαφέρουσες εμπειρίες που είναι κατάλληλες για την ηλικία του. Κάθε παιδί είναι μοναδικό ως προς τον χαρακτήρα και τις προτιμήσεις του.
Στο έντυπο “Όταν γεννιέται ένα παιδί”, παρουσιάζεται ένα σχήμα της κινητικής και γνωστικής ανάπτυξης του μωρού από μηδέν έως ένα έτος.
Εδώ παρουσιάζεται συνοπτικά:
Ηλικία παιδιού | Κινητική ανάπτυξη | Γνωστική ανάπτυξη |
2 μηνών | Σηκώνει το κεφάλι και γυρίζει σε ύπτια θέση. | Κοιτάζει και ακολουθεί το πρόσωπο της μαμάς. Χαμογελάει χωρίς κατεύθυνση. |
2-4 μηνών | Σηκώνει το κεφάλι κατά 45° σε πρηνή θέση. | Γυρίζει το κεφάλι από τη μια πλευρά στην άλλη ως απάντηση σε ηχητικά ερεθίσματα στο επίπεδο του αυτιού. Αρχίζει να εντοπίζει τους ήχους. Φωνάζει ως απάντηση στις γνωστές φωνές. Χαμογελάει ως απάντηση σε ερεθίσματα. |
4 μηνών | Ελέγχει το κεφάλι σε καθιστή θέση. Σηκώνει το κεφάλι κατά 90° σε πρηνή θέση. Γυρίζει από ύπτια σε πλάγια θέση. Προσπαθεί να πιάσει αντικείμενα με τα χέρια και τα φέρνει στο στόμα. | Βλέπει καλά από κοντά. Γελάει. Αρχίζει να δείχνει ότι θυμάται. Συνδέει το φαγητό όταν βλέπει το μπιμπερό. |
6 μηνών | Σηκώνει το κεφάλι και τον κορμό από το επίπεδο στηριζόμενο στα χέρια. Μπορεί να κάθεται στο καρεκλάκι. Γυρίζει από ύπτια σε πρηνή θέση. Πιάνει αντικείμενα. | Μπορεί να εντοπίσει μακρινούς ήχους και αρχίζει να τους μιμείται. Αναγνωρίζει τους γονείς και φοβάται τους ξένους. Φωνάζει στον καθρέφτη και στα αντικείμενα. |
9 μηνών | Μπορεί να κάθεται για μεγάλα χρονικά διαστήματα με στήριξη. Έχει την ικανότητα να μπουσουλάει και μπορεί να αρχίσει να σηκώνεται με στήριξη. Πιάνει αντικείμενα “με τσιμπίδα” με τον αντίχειρα και τον δείκτη. | Καταλαβαίνει ότι τα αντικείμενα συνεχίζουν να υπάρχουν ακόμα και εκτός της οπτικής του “επιμονή του αντικειμένου”. Απαντά σε απλές εντολές. Καταλαβαίνει το “όχι”. Αρχίζει να μιμείται τους ήχους των λέξεων. Φοβάται να μείνει μόνο. |
12 μηνών | Κάθεται χωρίς στήριξη. Μπορεί να περπατήσει μόνο ή με τη βοήθεια ενός χεριού. | Ακολουθεί τα αντικείμενα σε κίνηση, ακόμα και γρήγορη. Καταλαβαίνει διάφορες λέξεις. Λέει μαμά και μπαμπά και τουλάχιστον άλλες 2 λέξεις. Συνδέει τα ονόματα με τα αντικείμενα. Προσπαθεί να μιμηθεί τους ήχους των ζώων. |
Πηγή: Υπουργείο Υγείας Ισπανίας, «’Οταν γεννιέται ένα παιδί»
