Η λήψη συμπληρωμάτων φυλλικού οξέος πριν από την εγκυμοσύνη (στάδιο προσύλληψης) είναι πολύ σημαντική και πρέπει να λαμβάνεται καθημερινά. Η λήψη φυλλικού, μαζί με επαρκή συμπληρώματα βιταμινών καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, μειώνει τις πιθανότητες εμφάνισης δυσπλασιών του νευρικού σωλήνα (NTD) και άλλων καρδιακών, ουροποιητικών και στοματοπροσωπικών δυσμορφιών (όπως λαγόχειλο) στα μωρά.
Ανεπάρκεια φυλλικού οξέος κατά την εγκυμοσύνη
Αν και τείνουμε να χρησιμοποιούμε τους όρους φυλλικό οξύ και φολικά εναλλάξ, είναι σημαντικό να τα διαφοροποιήσουμε: το φολικό είναι μια υδατοδιαλυτή βιταμίνη B (B9) που απαντάται φυσικά σε τρόφιμα όπως το συκώτι, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα πορτοκάλια και τα όσπρια, ενώ το φυλλικό οξύ είναι η συνθετική μορφή του φολικού που βρίσκεται σε συμπληρώματα και προστίθεται σε εμπλουτισμένα τρόφιμα.
Τα θηλαστικά, καθώς και άλλα ζώα, δεν έχουν τη δυνατότητα να συνθέσουν το φυλλικό οξύ, επομένως πρέπει να το λαμβάνουμε από τη διατροφή μας. Ωστόσο, η ημερήσια πρόσληψη φυλλικού είναι γενικά χαμηλότερη από τις ποσότητες που συνιστούν οι υγειονομικές αρχές για τις έγκυες γυναίκες, επομένως είναι απαραίτητη η εξωτερική λήψη αυτών των θρεπτικών συστατικών με τη μορφή συμπληρωμάτων διατροφής.
Φυλλικό οξύ: Οι έγκυες γυναίκες θα πρέπει να λαμβάνουν 400 μικρογραμμάρια την ημέρα
Το συνιστώμενο επίπεδο πρόσληψης φυλλικού οξέος κατά την εγκυμοσύνη σύμφωνα με την Ισπανική Εταιρεία Μαιευτικής και Γυναικολογίας (SEGO) είναι 400 μικρογραμμάρια την ημέρα για μονήρεις εγκυμοσύνες.
Αν είστε έγκυος με δίδυμα, θα πρέπει να παίρνετε 1.000 μικρογραμμάρια (1 mg) την ημέρα κατά τη διάρκεια των τριών τριμήνων της εγκυμοσύνης σας.
Το φυλλικό οξύ θα πρέπει να λαμβάνεται τουλάχιστον έναν μήνα πριν από τη σύλληψη και τουλάχιστον κατά τους πρώτους τρεις μήνες της εγκυμοσύνης για να μειωθεί ο κίνδυνος δυσπλασιών του νευρικού σωλήνα (όπως η ευρέως γνωστή δισχιδής ράχη) σε τουλάχιστον 50-70% των περιπτώσεων.
Αλλά είναι σημαντικό να θυμάστε ότι η λήψη φυλλικού οξέος δεν αποτρέπει όλες τις δυσπλασίες του νευρικού σωλήνα: κάποιες δεν σχετίζονται με ανεπάρκεια φυλλικού οξέος αλλά με χρωμοσωμικές αλλοιώσεις ή με ανεπαρκώς ελεγχόμενο σακχαρώδη διαβήτη πριν από την εγκυμοσύνη.
Τι θα συμβεί αν είχα προηγούμενη εγκυμοσύνη που επηρεάστηκε από μια δυσπλασία του νευρικού σωλήνα (NTD);
Στην Ισπανία, η Γενική Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας και Καταναλωτικών Υποθέσεων προσφέρει τις εξής συστάσεις στις εγκύους:
- Μια γυναίκα που δεν έχει βιώσει προηγούμενη εγκυμοσύνη που επηρεάστηκε από δυσπλασία του νευρικού σωλήνα (ή NTD) και σχεδιάζει να μείνει έγκυος θα πρέπει να λαμβάνει 0,4 mg (400 μικρογραμμάρια) φυλλικού οξέος ημερησίως για μονήρεις εγκυμοσύνες.
- Οι γυναίκες που έχουν βιώσει προηγούμενη εγκυμοσύνη που επηρεάστηκε από δυσπλασία του νευρικού σωλήνα θα πρέπει να λαμβάνουν 4 mg/ημέρα φυλλικού οξέος.
- Και στις δύο περιπτώσεις, τα συμπληρώματα φυλλικού οξέος πρέπει να λαμβάνονται τουλάχιστον ένα μήνα πριν την εγκυμοσύνη και τουλάχιστον κατά τους πρώτους τρεις μήνες της εγκυμοσύνης. Θα πρέπει επίσης να ακολουθείται μια δίαιτα πλούσια σε τροφές που περιέχουν φυλλικό.
Έγκυος σε δίδυμα: πόσο φυλλικό οξύ πρέπει να λαμβάνετε;
Όπως εξηγήθηκε παραπάνω, στις εγκυμοσύνες με δίδυμα οι συνιστώμενες δόσεις φυλλικού οξέος είναι λίγο υψηλότερες από ό,τι στις μονήρεις εγκυμοσύνες. Η συνιστώμενη δόση φυλλικού οξέος είναι 0,6 mg/ημέρα (600 μικρογραμμάρια/ημέρα) πριν την εγκυμοσύνη και στη συνέχεια 1 mg/ημέρα (1.000 μικρογραμμάρια/ημέρα) καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Έτσι καλύπτονται οι ανάγκες των αναπτυσσόμενων εμβρύων και των πλακούντων.
Οι παράγοντες κινδύνου που απαιτούν αύξηση της δόσης του φυλλικού οξέως από 0,4 σε 4 mg ημερησίως είναι:
• Προηγούμενη εγκυμοσύνη που επηρεάστηκε από δυσπλασία του νευρικού σωλήνα.
• Θεραπεία με αντισπασμωδικά όπως το βαλπροϊκό οξύ ή η καρβαμαζεπίνη.
• Μητρική παχυσαρκία, ΔΜΣ μεγαλύτερο από 30 Kg/m2.
• Ινσουλινοεξαρτώμενος διαβήτης πριν την εγκυμοσύνη.
Πολύ σημαντικό: φυλλικό οξύ πριν την εγκυμοσύνη
Οι ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής θα έχουν λάβει φυλλικό οξύ πριν μείνουν έγκυες. Ωστόσο, σε μια «αυθόρμητη» εγκυμοσύνη, είναι συνήθως λιγότερο συχνό οι γυναίκες να έχουν λάβει φυλλικό οξύ εκ των προτέρων, και συνήθως αρχίζουν να το λαμβάνουν μόλις μάθουν ότι είναι έγκυες. Ωστόσο, είναι πολύ σημαντικό να λαμβάνετε καθημερινά φυλλικό οξύ πριν από τη σύλληψη, καθώς δεν υπάρχει σημαντική μείωση του κινδύνου δυσπλασιών του νευρικού σωλήνα όταν το συμπλήρωμα λαμβάνεται ακανόνιστα ή από το δεύτερο μήνα της εγκυμοσύνης. Η λήψη φυλλικού οξέος, μαζί με πολυβιταμινούχα συμπλέγματα καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης (υπό την προϋπόθεση ότι δεν περιέχουν λιποδιαλυτές βιταμίνες πάνω από τις συνιστώμενες ημερήσιες δόσεις), μειώνει τη συχνότητα εμφάνισης όχι μόνο δυσπλασιών του νευρικού σωλήνα αλλά και καρδιακών, ουροποιητικών, στοματοπροσωπικών (όπως το λαγόχειλο) και άκρων δυσμορφιών, καθώς και στένωσης του πυλωρού.
Ρίξτε μια ματιά σε αυτές τις πλουσιες σε φυλλικό οξύ τροφές
Ευτυχώς, η Μεσογειακή διατροφή μας είναι πλούσια σε τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε φυλλικό οξύ. Προσπάθηστε να τις έχετε πάντα διαθέσιμες στην κουζίνα:
ΤΡΟΦΗ | ΙΣΟΔΥΝΑΜΑ ΜΙΚΡΟΓΡΑΜΜΑΡΙΑ (mg) |
Δημητριακά εμπλουτισμένα με φυλλικό οξύ | ½ φλιτζάνι: 300 |
Συκώτι | 100 γρ: 185 |
Μαγειρεμένο σπανάκι | ½ φλιτζάνι: 100 |
Φασόλια φούρνου | ½ φλιτζάνι: 90 |
Μαγειρεμένο σπαράγγι | 4 κομμάτια: 85 |
Άσπρο ρύζι | ½ φλιτζάνι: 65 |
Ωμό σπανάκι | 1 φλιτζάνι: 60 |
Μαγειρεμένα πράσινα μπιζέλια | ½ φλιτζάνι: 50 |
Μαγειρεμένο μπρόκολο | ½ φλιτζάνι: 45 |
Αβοκάντο | ½ φλιτζάνι: 45 |
Φιστίκια | 1 φλιτζάνι: 40 |
Μαρούλι | ½ φλιτζάνι: 40 |
Χυμός ντομάτας | 180 ml: 35 |
Dr María de la Calle Fernández-Miranda
Head of the Obstetric Medicine and High-Risk Obstetrics Unit. Department of Obstetrics and Gynaecology, La Paz Hospital (Madrid).
