“Ο θηλασμός είναι αναπόσπαστο μέρος της αναπαραγωγικής διαδικασίας: αποτελεί τη φυσική και ιδανική διατροφή για το νεογέννητο και προσφέρει στην ανάπτυξη του παιδιού βιολογικές και συναισθηματικές βάσεις που δεν μπορούν να συγκριθούν”. (Δήλωση ΠΟΥ-UNICEF στη Γενεύη, Οκτώβριος 1979).
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, το μητρικό γάλα πρέπει να είναι η αποκλειστική και αναντικατάστατη τροφή για τους πρώτους έξι μήνες της ζωής του παιδιού.
Το μητρικό γάλα είναι η μόνη τροφή που μπορεί να καλύψει πλήρως όλες τις ανάγκες του νεογέννητου και όχι μόνο τις διατροφικές. Το μητρικό γάλα είναι:
- μια ζωντανή, μοναδική και πλήρης τροφή
- πάντα έτοιμο για χρήση και στη σωστή θερμοκρασία, οποιαδήποτε στιγμή και οπουδήποτε
- δεν αποτελεί έξοδο, καθώς είναι “δωρεάν”
- απορροφάται και χωνεύεται πολύ εύκολα από τα μωρά
Ο θηλασμός είναι μια πραγματική δέσμευση που απασχολεί μια μητέρα 24 ώρες την ημέρα και 7 ημέρες την εβδομάδα. Από διατροφική άποψη, ο θηλασμός είναι μια κατάσταση δέσμευσης σημαντικά μεγαλύτερη από την εγκυμοσύνη.
Η σύνθεση του μητρικού γάλακτος αλλάζει φυσικά ανάλογα με τις ανάγκες του μωρού, την ώρα της ημέρας, την απόσταση μεταξύ των θηλασμών και ακόμη και μέσα στον ίδιο θηλασμό: θεωρείται, επομένως, μια τροφή σε συνεχή εξέλιξη, ιδανική για σωστή ανάπτυξη και καλή υγεία του νεογέννητου. Για παράδειγμα, στην αρχή κάθε θηλασμού το γάλα έχει λιγότερα λιπαρά, τα οποία αυξάνονται μέχρι το τέλος της θηλασμού, δίνοντας στο βρέφος αίσθημα κορεσμού.
Το μητρικό γάλα περιέχει πρωτεΐνες, λιπίδια, ανόργανα άλατα, λιπαρά οξέα, βιταμίνες, ασβέστιο, σίδηρο, νάτριο, σάκχαρα και νερό σε ποσότητες και αναλογίες κατάλληλες για τις ανάγκες του παιδιού σε κάθε στάδιο της ανάπτυξής του.
Στο μητρικό γάλα αναγνωρίζονται δύο ομάδες θρεπτικών συστατικών:
- ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ, απαραίτητα για να εξασφαλιστούν επαρκείς συγκεντρώσεις στο μητρικό γάλα και μεταφέρονται στο γάλα από το περιφερικό αίμα της μητέρας μέσω του επιθηλίου του μαστού.
Η ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ μπορεί να αυξήσει τη συγκέντρωσή τους στο γάλα και να βοηθήσει στη βελτίωση της υγείας του νεογέννητου.
- ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΞΑΡΤΩΝΤΑΙ ΑΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ, παρέχονται στο θηλάζον βρέφος σχεδόν ανεξάρτητα από τη διατροφή της μητέρας. Εάν η διατροφή της μητέρας δεν είναι επαρκής για να καλύψει τις ανάγκες τους, χρησιμοποιούνται τα αποθέματα της μητέρας για να εξασφαλιστεί η επαρκής παραγωγή στο γάλα.
Η ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ προσφέρει οφέλη κυρίως στη μητέρα.
Μητρικός θηλασμός: Από το πρωτόγαλα στο ώριμο γάλα
Η γαλακτοφορία ξεκινά μεταξύ 48 και 72 ωρών μετά τον τοκετό. Στις πρώτες 4 ημέρες μετά τον τοκετό, παράγεται ένα κιτρινωπό και πυκνό υγρό που ονομάζεται πρωτόγαλα, το οποίο με την πάροδο του χρόνου γίνεται πιο ρευστό και πιο διαφανές. Το πρωτόγαλα είναι πλούσιο σε πρωτεΐνες, μέταλλα, βιταμίνη Α και αντισώματα (ανοσοσφαιρίνες). Έχει υψηλή θερμιδική αξία, αλλά λίγη λακτόζη και λίγα λιπαρά. Παρουσιάζει μια ιδανική σύνθεση για τα νεογέννητα.
Μια εβδομάδα μετά τον τοκετό, παράγεται το ώριμο γάλα, ένα γάλα πιο πλούσιο σε λιπαρά, υδατάνθρακες και βιταμίνες του συμπλέγματος Β, υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, μέταλλα και πλούσιο σε πεπτικά ένζυμα που διευκολύνουν την πέψη, ορμόνες και αντισώματα και άλλες ουσίες χρήσιμες για την άμυνα του ανοσοποιητικού συστήματος.
Είναι σημαντικό η θηλάζουσα μητέρα να ακολουθεί μια σωστή διατροφή, να πίνει πολλά υγρά και κυρίως νερό, να ξεκουράζεται και να αποφεύγει τη λήψη φαρμάκων που θα μπορούσαν να περάσουν στο γάλα.
Το μέγεθος και το σχήμα του μαστού δεν επηρεάζουν την ποσότητα του παραγόμενου γάλακτος. Τόσο τα μεγάλα όσο και τα μικρά στήθη παράγουν επαρκή ποσότητα γάλακτος για να θρέψουν το νεογέννητο.
Πηγές
- Ministero della Salute “Allattamento” – https://www.salute.gov.it/portale/allattamento/homeAllattamento.jsp
- OMS_UNICEF – https://www.salute.gov.it/imgs/C_17_pubblicazioni_1619_allegato.pdf
- Ιταλική Εταιρεία Νεογνολογίας (SIN), Συστάσεις για το θηλασμό για τα τελειόμηνα νεογνά, φυσιολογικού βάρους, υγιή. Medico e bambino 2002; 21: 91-98
- Istituto Mario Negri – https://www.marionegri.it/magazine/allattamento-al-seno
